Bistró / kaffihús
Lítið og rúmgott almenningsrými fyrir kaffi, mat og óformlegar daglegar samverustundir.
Uppfærð hugmynd og endurgerðaráætlun
Templarinn
Langtímaverkefni á sviði menningar, gestamóttöku og húsverndar í Fáskrúðsfirði.
Blátt samkomuhús sem á smám saman að lifna aftur við sem bistró, kaffihús, gallerí, gistirými og lítill menningarstaður.
Byggt
Skömmu fyrir 1900
Heimilisfang
Búðavegur 8
Núna
Fyrsti megináfangi endurgerðar
Umsjón
TEMPLE collective
Hugmynd
Menningarhús með mat, herbergjum og samfélagslífi.
Templarinn er langtímaverkefni á sviði menningar, gestamóttöku og húsverndar í Fáskrúðsfirði. Upphaflega áætlunin var samin þegar við keyptum húsið, með það markmið að endurgera það sem kaffihús, gallerí og samfélagsrými. Þremur árum síðar stendur kjarnahugmyndin enn, en verkefnið er skýrara, raunhæfara og tengist betur þeirri menningarvinnu sem við sinnum nú þegar á Austurlandi.
Markmiðið er að vekja Templarann smám saman aftur til lífs sem bistró/kaffihús, gallerí, gistirými og vettvang fyrir menningarstarf. Við viljum að húsið verði hlýlegur, óformlegur og virkur staður þar sem heimafólk, listafólk, gestir og ferðalangar geta hist, ekki aðeins sem viðskiptavinir heldur sem þátttakendur í menningarlífi hússins.
Gallerí og viðburðir
Sýningar, fyrirlestrar, litlir tónleikar, kvikmyndasýningar, vinnustofur, pop-up kvöldverðir og hátíðartengd dagskrá.
Gisting
Gestagisting, listamannadvöl, rými fyrir samstarfsfólk eða starfsmannahúsnæði, eftir endanlegri leið og leyfismálum.
Varðveisla og endurnýting
Varfærin framhaldssaga húss sem var frá upphafi vettvangur fyrir samkomur, menningu, mat og opinbert líf.
Húsið núna
Málað timburhús í brekkunni.
Brýnasta verkefnið er ekki skreyting eða hraðopnun. Húsið þarf fyrst að verða þurrt, stöðugt og tæknilega öruggt áður en starfsemi fyrir gesti og almenning getur þróast af alvöru.
Kjallarinn og norðurhliðin eru upphafspunkturinn: raki, vatnsþrýstingur, undirstöður, timburveggir og gólf þurfa öll athygli áður en húsið getur tekið við næsta hlutverki sínu.
Saga
Verkefnið heldur áfram hlutverki hússins.
Templarinn er eitt af sögulegum félags- og menningarhúsum Fáskrúðsfjarðar. Húsið var líklega byggt skömmu fyrir 1900 af Góðtemplarastúkunni Eldingu og þjónaði bænum í áratugi sem mikilvægur samkomustaður.
Í húsinu fóru fram fundir bindindisfélaga og almennir fundir, leiksýningar, söngur, íþróttasýningar, borðhald, jólaskemmtanir, dansleikir og kvikmyndasýningar, en kvikmyndir voru sýndar þar fyrir 1930. Húsið var einnig notað fyrir kirkjuathafnir meðan Fáskrúðsfjarðarkirkja var í byggingu, áður en kirkjan var vígð árið 1915.
Manntöl sýna íbúa í húsinu árin 1901, 1910 og 1940. Fólk bjó áfram á rishæðinni fram undir 1980.
Skrúður tók þá við meginhlutverki sem félagsheimili, en Templarinn hélt áfram að vera hluti af minni og sögu staðarins.
Húsið varð heimili safnsins Fransmenn á Íslandi, áður en safnið flutti síðar í endurgerða Franska spítalann.
Endurgerð
Fyrst að tryggja húsið. Síðan opna.
Í nóvember 2024 var unnin endurgerðaráætlun af arkitektum fyrir Templarann. Áætlunin staðfestir menningarlegt og byggingarsögulegt gildi hússins og mælir með því að endurgerðin fylgi varðveislusjónarmiðum, með varfærni gagnvart sögulegum karakter, efnum og hlutverki hússins í bæjarlífinu.
Árið 2025 var asbest fjarlægt úr húsinu sem mikilvægt undirbúningsskref. Árið 2026 erum við enn í fyrsta megináfanga endurgerðarinnar, sem felst í drenlögnum, vatnsþéttingu, vinnu við undirstöður og stoðveggi. Við höfum fengið styrki frá Minjastofnun Íslands til þessa verks, sem styður við vandaða endurgerð hússins og langtímavarðveislu þess.
Aðalhæð
Hjarta hússins, opið almenningi: bistró, kaffihús, sýningar- og viðburðarými, ásamt eldhúsi, salernum, anddyri, geymslu og stoðrýmum.
Rishæð
Gisting sem styður bæði reksturinn og menningardagskrána: gestaherbergi, listamannadvöl, rými fyrir samstarfsfólk eða starfsfólk.
Kjallari
Hagnýtt stoðrými fyrir geymslu, tæknibúnað, lagnir og mögulega síðar smáframleiðslu eða afgreiðslu á mat til að taka með.
Asbesthreinsun, drenlagnir, vatnsþétting, vinna við undirstöður, stoðveggi og jarðvinna norðan við húsið.
Aðlögun aðalhæðar fyrir opinbera og menningarlega notkun, þar með talið salur, eldhús, salerni, anddyri, geymsla og stoðrými.
Þróun rishæðar fyrir gistingu, listamannadvöl, rými fyrir samstarfsfólk eða starfsfólk.
Frágangur ytra byrðis, endurbætur í kjallara og frekari endurgerð í anda varðveislu.
Hver við erum
TEMPLE collective.
Verkefnið er rekið af TEMPLE collective: Krzysztof Madejski, Dominika Janus, Rafał Koczanowicz og Marc Alexander Fulchini. Við erum menningarstjórnendur, listafólk, fræðafólk og fólk með reynslu af gestamóttöku og smárekstri, staðsett milli Stöðvarfjarðar og Fáskrúðsfjarðar.
Saman höfum við reynslu af gestagistingu, tónleikum, listamannadvölum, sýningum, kvikmyndum, opinberum viðburðum, styrkumsóknum, staðbundnu samstarfi og endurnýtingu sögulegra húsa.
Krzysztof Madejski
Forstöðumaður Fish Factory Creative Centre í Stöðvarfirði, með reynslu af menningardagskrá, rekstri listamannadvala, endurgerðaráætlunum, styrkumsóknum, uppbyggingu samtaka og gestamóttöku.
Dominika Janus
Starfar við verkefnastjórnun, menningarstarf og alþjóðlegt samstarf og styður við stjórnsýslu, stefnumótun og samfélagslega hlið verkefnisins.
Rafał Koczanowicz
Starfar að menningarverkefnum, meðal annars pólskri kvikmyndahátíð. Bakgrunnur hans í listasögu, menningu, tungumálum og gestamóttöku styrkir sýningarstarf og alþjóðlega sýn Templarans.
Marc Alexander Fulchini
Listamaður og menningarstjórnandi sem starfar með Fjarðabyggð í gegnum Menningarstofu sem verkefnastjóri, með staðbundna þekkingu, tengsl við listafólk og reynslu af menningarstarfi sveitarfélagsins.
Tiny Church
Minni tilraun með nána menningarlega gestamóttöku.
Templarinn er hluti af víðara starfi TEMPLE collective. Saman rekum við Tiny Church gistihúsið í Stöðvarfirði og reglulega röð náinna tónleika og menningarviðburða þar.
Í gegnum Tiny Church höfum við þegar verið að prófa og þróa þá tegund af náinni menningarlegri gestamóttöku sem við viljum að Templarinn geti tekið áfram á stærri skala.
Langtímasýn
Markmiðið er ekki að breyta húsinu í eitthvað ótengt fortíð þess. Markmiðið er að halda sögu þess áfram.
Templarinn var byggður sem samkomuhús og stóran hluta ævi sinnar var hann staður þar sem fólk kom saman, fagnaði, ræddi, kom fram, horfði á kvikmyndir, borðaði saman og tók þátt í samfélagslífi. Áætlun okkar er að endurvekja þetta hlutverk í samtímalegri mynd: bistró, kaffihús, gallerí, gistirými og menningarstaður með rætur í sögu hússins og skapandi lífi Austurlands í dag.
Heimsókn